Vesti
Izložba „Memorijali Legetske bitke 1914“ negovanje kulture sećanja je imperativ čitave zajednice
U Velikom holu Kulturnog centra u Rumi otvorena je zanimljiva izlozba „Memorijali Legetske bitke 1914“, koja govori o spomenicima posvećenim stradanjima na bici koja se za srpsku vojsku smatra jednom od najtragičnijih u Prvom svetskom ratu. Izlozbu je organizovao SUBNOR Mesne zajednice Laćarak, a priredila ju je Gorana Lemajić, istoričarka Zavoda za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica. Spomenici koji se vezuju za bitku na Legetu (6.septembar 1914.) nalaze se i u Rumi, iako se bitka odrzala nadomak Šašinaca na području Grada Sremska Mitrovica. Srpsko vojničko gorblje u Rumi jedno je spomeničkih obelezja bitke koja je imala dalekosezne posledice po srpsku vojsku i civile. Osim njega, izlozba govori i o spomeniku na mestu gde se bitka i odigrala, kao i o kosturnici na pravoslavnom groblju u Sremskoj Mitrovici.
„Izlozba je posvećena memorijalima, me stima na kojima su bili sahranjeni vojnici obe vojske, ali smo se najviše koncentrisali na srpske vojnike. Prema dostupnim podacima na mestu same bitke na polju Leget je sahranjeno bar 675 srpskih vojnika i dva Austrougara. Tu je 1923. podignut monumentalni spomenik uz zalaganje tadašnjeg mitrovačkog Sokola. Drugi značajan memorijal je kosturnica na pravoslavnom groblju u Sremskoj Mitrovici gde se nalaze ostaci oko 252 preminulih, od kojih je deo stradao tokom bitke, dok su tu većim delom internirani Srbi koji su preminuli u mitrovačkoj kaznioni. Ova kosturnica osveštana je na Vidovdan 1934. godine i jedan je od retkih memorijala koji do današnjih dana nije menjao izgled. Treći memorijal je srpsko vojničko groblje na pravoslavnom groblju u Rumi. Na njemu je sahranjeno 55 pravoslavnih vojnika od kojih su većina Srbi, ali ima i 12 Austrougara. Predstavljeno je njegovo formiranje 1914.godine, a zatim pratimo kako se menjao izgled groblja, posebno 2014. kada je nakon obimne rekonstrukcije mesto dobilo izgled kakav zavređuje“, rekla je Gorana Lemajić.
Izlozbu je podrzala Opština Ruma i Ministarstvo za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja. Otvorena je simbolično u vreme kada Ruma obelezava svoj dan-godišnjicu prisajedinjenja Srema Kraljevini Srbiji 24. novembra 1918, dan pre nego što je to učinio ostatak Vojvodine na Velikoj narodnoj skupštini dan kasnije u Novom Sadu. Upravo je tu činjenicu naglasio Stevan Kovačević, pomoćnik predsednika Opštine Ruma koji je otvorio izlozbu.
<"Negovanje kulture sećanja značajno je zbog duga koji imamo prema našim slavnim precima, ali i da u sumornim istorijskim vremenima znamo da odgovorimo na istorijske izazove koji se pred nas postavljaju. Meni je posebno drago da izlozbu otvaramo u praskozorje 24. novembra Dana opštine Ruma, dana kada je u Rumi doneta istorijska odluka građana Srema da Ruma svoju političku i istorijsku perspektivu veze za kraljevinu Srbiju nezavisno od toga kakvu će odluku dan kasnije doneti velika narodna skupština u Novom Sadu", istakao je Stevan Kovačević, dodavši da je pre nekoliko godina Skupština opštine Ruma upravo 24. novembar izglasala za Dan opštine i da je to jedno od većihi dostignuća lokalnog parlementa tog saziva kojim je i sam predsedavao.
Zahvaljujući podršci republičkog Zavoda za zaštitu spomenika kulture javnost prvi put na ovoj izlozbi moze da vidi retke fotografije pronađene u Fondovima Arhiva Jugoslavije. Na izlozbi je prikazano i ono što se ređe vidi, a to su prikazi stradanja civilnog srpskog stanovništva nakon bitke na Legetu i spomenici na mestima gde su stradali neprijateljski austrougarski vojnici.
Bitka na Legetu u okviru velike akcije Vojske Kraljevine Srbije pod nazivom Sremska operacija, odigrala se od 5. do 7. septembra 1914. godine. Događaj na Legetu predstavljao je značajan napor koji je srpski narod učinio za oslobođenje i ujedinjenje sa maticom. Uprkos porazu koji su vojnici Timočke divizije doziveli, prelazak preko reke Save najavio je kasnije izvojevanu veliku pobedu za slobodu. Brojne okolnosti dovele su do katastrofe u kojoj je stradalo oko 1500 srpskih vojnika, a zarobljeno oko 4800. Samo oko 600 vojnika je uspelo da se spase preplivavanjem Save. Na srpskom vojničkom groblju u Rumi sahranjeni su preminuli ranjenici iz tadašnje vojne bolnice u Rumi. I danas su poznati podaci o borcima, kojim ranama su podlegli, ko su i kada su sahranjeni, najviše zahvaljujući tadašnjem parohu Marku Šauli.
